وضعیت اینترنت ایران از تجهیزات تا برق دیتاسنترها
افزایش تقاضا برای خدمات دیجیتال در حالی ادامه دارد که شرکتهای ارائهدهنده اینترنت با چالشهایی از تأمین تجهیزات و قطعات پشتیبان تا کمبود نیروی متخصص و ناپایداری انرژی مراکز داده روبهرو هستند.
وضعیت اینترنت در ایران
زیرساخت اینترنت ایران در تنگنای تجهیزات و انرژی
افزایش تقاضا برای خدمات دیجیتال در حالی ادامه دارد که شرکتهای ارائهدهنده اینترنت با چالشهایی از تأمین تجهیزات و قطعات پشتیبان تا کمبود نیروی متخصص و ناپایداری انرژی مراکز داده روبهرو هستند.
وضعیت اینترنت در ایران به نظر کارشناسان فنی چندان مطلوب به نظر نمی رسد.این در حالی است که رشد اقتصاد دیجیتال در ایران طی سالهای اخیر وابستگی کسبوکارها، سازمانها و کاربران به خدمات اینترنتی را بیش از هر زمان دیگری افزایش داده است. به گزارش سرویس اخبار اینترنت و ارتباطات از خبر ICT در چنین شرایطی انتظار میرود شرکتهای ارائهدهنده خدمات اینترنت و اپراتورهای زیرساختی بتوانند همگام با رشد تقاضا، ظرفیت و کیفیت شبکههای خود را نیز ارتقا دهند. با این حال فعالان این صنعت معتقدند توسعه زیرساختهای ارتباطی کشور با چالشهای متعددی مواجه است. چالشهایی که از تأمین تجهیزات و قطعات شبکه آغاز میشود . در نهایت نیز تا تأمین انرژی پایدار برای مراکز داده ادامه پیدا میکند.
دشواری دسترسی به تجهیزات تخصصی شبکه
بررسیهای میدانی نشان میدهد یکی از مهمترین دغدغههای شرکتهای فعال در حوزه ارتباطات، دشواری دسترسی به تجهیزات تخصصی شبکه و فناوریهای روز دنیاست. محدودیتهای تجاری، نوسانات نرخ ارز و افزایش هزینههای واردات موجب شده فرآیند توسعه یا نوسازی زیرساختها نسبت به گذشته زمانبرتر و پرهزینهتر شود.
در این میان مسئله تنها خرید تجهیزات جدید نیست. بسیاری از شرکتها برای تأمین قطعات یدکی و تجهیزات پشتیبان نیز با مشکلات جدی مواجه هستند. موضوعی که میتواند در زمان بروز اختلال یا خرابی تجهیزات، زمان بازیابی سرویسها را افزایش دهد . همچنین می تواند بر کیفیت خدمات ارائهشده به کاربران اثر بگذارد.
مهندس ملکوتیخواه، عضو هیئتمدیره شرکت آذینکیا و مدیرعامل شرکت ایمن صنعت می باشد. او در گفتوگو با خبرنگار ما معتقد است یکی از چالشهای کمتر دیدهشده صنعت ارتباطات، دشواری تأمین تجهیزات رزرو و قطعات پشتیبانی است. به گفته این عضو هیئت مدیره آذین کیا، پایداری شبکه تنها به تجهیزات اصلی وابسته نیست. در بسیاری از موارد، دسترسی سریع به قطعات جایگزین و تجهیزات پشتیبان تعیینکننده کیفیت و تداوم خدمات خواهد بود.
او میگوید: «در پروژههای زیرساختی، وجود زنجیره تأمین مطمئن برای تجهیزات و قطعات، به اندازه خود تجهیزات اصلی اهمیت دارد. هرگونه اختلال در این زنجیره میتواند بهرهبرداری و نگهداری شبکه را با مشکل مواجه کند.»
کمبود نیروی متخصص؛ چالشی فراتر از تجهیزات
در کنار مسائل فنی و سختافزاری، صنعت ارتباطات کشور با چالش دیگری نیز دستوپنجه نرم میکند؛ کمبود نیروی انسانی متخصص.
گسترش فناوریهای ابری، افزایش نیاز به امنیت سایبری، توسعه مراکز داده و پیچیدهتر شدن معماری شبکهها، نیاز شرکتها به نیروهای متخصص را افزایش داده است. با این حال بسیاری از فعالان بازار معتقدند جذب و نگهداشت نیروهای فنی به یکی از دغدغههای جدی شرکتها تبدیل شده است.
به باور مهندس ملکوتیخواه، سرمایه انسانی مهمترین بخش از زیرساخت فناوری اطلاعات محسوب میشود. او معتقد است حتی در صورت فراهم بودن تجهیزات و سرمایهگذاریهای فنی، بدون حضور نیروی انسانی متخصص امکان توسعه پایدار شبکهها و خدمات دیجیتال وجود نخواهد داشت.
کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات نیز بر این باورند که مهاجرت بخشی از نیروهای متخصص و افزایش رقابت برای جذب کارشناسان فنی، هزینههای منابع انسانی را در این صنعت افزایش داده و شرکتها را ناچار کرده است توجه بیشتری به آموزش، توانمندسازی و حفظ نیروهای خود داشته باشند.
برق؛ حلقه مفقوده توسعه دیتاسنترها
در سالهای اخیر موضوع تأمین برق پایدار به یکی از مهمترین دغدغههای صنعت مراکز داده کشور تبدیل شده است. دیتاسنترها بهعنوان زیرساخت اصلی خدمات ابری، میزبانی وب، سرویسهای مالی و پلتفرمهای دیجیتال، نیازمند دسترسی مداوم و بدون وقفه به انرژی هستند.
افزایش مصرف برق در کشور و محدودیتهای شبکه انرژی باعث شده بسیاری از مراکز داده برای حفظ پایداری خدمات، سرمایهگذاری قابل توجهی در حوزه سیستمهای برق اضطراری، ژنراتورها و تجهیزات پشتیبان انجام دهند؛ سرمایهگذاریهایی که هزینه تمامشده خدمات را نیز افزایش میدهد.
مهندس ملکوتیخواه معتقد است آینده صنعت دیتاسنتر در ایران به شکل مستقیم با موضوع انرژی گره خورده است. به گفته او، بدون برنامهریزی بلندمدت برای تأمین برق پایدار، توسعه ظرفیت مراکز داده با محدودیتهای جدی مواجه خواهد شد.
او تأکید میکند که استفاده از فناوریهای بهینهسازی مصرف انرژی، طراحی مراکز داده با راندمان بالاتر و حرکت به سمت منابع انرژی مکمل میتواند بخشی از فشار موجود بر این صنعت را کاهش دهد.
نیاز به نگاه بلندمدت در توسعه زیرساخت
فعالان صنعت ارتباطات معتقدند توسعه زیرساختهای دیجیتال کشور بیش از هر زمان دیگری نیازمند سرمایهگذاری مستمر و برنامهریزی بلندمدت است. توسعه شبکههای انتقال، نوسازی تجهیزات، تقویت مراکز داده، حمایت از تولیدکنندگان داخلی و تسهیل دسترسی به فناوریهای روز از جمله اقداماتی است که میتواند مسیر رشد این صنعت را هموارتر کند.
در شرایطی که اقتصاد دیجیتال سهم فزایندهای در فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی کشور پیدا کرده، کیفیت و پایداری خدمات ارتباطی دیگر صرفاً یک موضوع فنی نیست؛ بلکه به یکی از الزامات توسعه اقتصادی تبدیل شده است. از همین رو بسیاری از کارشناسان معتقدند رفع چالشهای زیرساختی امروز، نقش تعیینکنندهای در آینده زیستبوم فناوری و ارتباطات ایران خواهد داشت.
گزارشگر : مرجان بزرگیان
