بهینهسازی مصرف انرژی
بهینهسازی مصرف انرژی
نقش شبکه پستی در کاهش مصرف سوخت
بهینهسازی مصرف انرژی از طریق شبکه بزرگ پست در کشور
چگونه ۷ هزار پستچی میتوانند سالانه بیش از ۷۳ میلیون لیتر بنزین صرفهجویی کنند؟
بهینهسازی مصرف انرژی فقط در نیروگاهها اتفاق نمیافتد . وقتی از بهینهسازی مصرف انرژی سخن میگوییم، ذهن بسیاری از ما به سمت خودروهای برقی، نیروگاههای خورشیدی یا ساختمانهای هوشمند میرود. در حالی که یکی از مؤثرترین راهکارهای کاهش مصرف انرژی، حذف سفرهای غیرضروری و مدیریت هوشمند حملونقل است؛ رویکردی که شبکه پستی سالهاست آن را بهصورت عملی اجرا میکند.
به گزارش سرویس اخبار ارتباطات از خبر ICT هر روز هزاران پستچی در سراسر کشور مرسولات را در مسیرهای از پیش طراحیشده توزیع میکنند. این خدمت در ظاهر تنها جابهجایی بستهها است، اما در واقع یکی از نمونههای موفق لجستیک هوشمند و بهینهسازی مصرف انرژی محسوب میشود.
گزارشگر : مرجان بزرگیان
هر مرسوله، یک گام به سوی کاهش مصرف سوخت
اگر شبکه پستی وجود نداشت، بخش قابل توجهی از شهروندان برای ارسال یا دریافت بستههای خود ناچار بودند شخصاً به مراکز پستی یا فروشگاهها مراجعه کنند. هر مراجعه، به معنای یک سفر شهری، مصرف سوخت، افزایش ترافیک و تولید آلایندههای بیشتر بود.
پست در عصر دیجیتال این سفرهای پراکنده را در قالب یک مسیر واحد تجمیع میکند. به جای آنکه دهها یا صدها خودرو برای جابهجایی بستهها در سطح شهر تردد کنند، یک پستچی با برنامهریزی دقیق، همه این مأموریتها را در یک مسیر انجام میدهد.
این همان مفهومی است که متخصصان حملونقل از آن به عنوان «تجمیع سفرها» یاد میکنند؛ یکی از مؤثرترین روشهای کاهش مصرف انرژی در شهرهای مدرن.
یک پستچی چگونه روزانه ۳۵ لیتر بنزین صرفهجویی میکند؟
به طور متوسط، هر پستچی روزانه حدود ۱۰۰ مرسوله را توزیع میکند. بدیهی است که همه این مرسولات جایگزین یک سفر مستقل نیستند، اما بخش قابل توجهی از آنها مانع انجام دهها تا حدود یکصد سفر شهری میشوند.
اگر میانگین هر سفر تنها ۵ کیلومتر باشد، نبود شبکه پستی میتواند روزانه حدود ۵۰۰ کیلومتر تردد اضافی ایجاد کند. پیمودن این مسافت با یک خودروی سواری، نزدیک به ۴۰ لیتر بنزین مصرف خواهد کرد.
در مقابل، پستچی برای توزیع همین تعداد مرسوله معمولاً حدود ۶۰ کیلومتر مسیر را طی میکند و مصرف سوخت او حدود ۵ لیتر بنزین است.
بر این اساس، هر پستچی روزانه به طور متوسط حدود ۳۵ لیتر بنزین صرفهجویی خالص ایجاد میکند.
۷ هزار پستچی؛ صرفهجویی روزانه ۲۴۵ هزار لیتر بنزین
حال اگر این تحلیل را به مقیاس شبکه پستی کشور تعمیم دهیم، اهمیت موضوع بسیار روشنتر میشود.
با فرض فعالیت حدود ۷ هزار پستچی در کشور، میزان صرفهجویی روزانه به حدود ۲۴۵ هزار لیتر بنزین میرسد.
این یعنی هر روز، شبکه پستی معادل سوخت مورد نیاز هزاران خودروی سواری را تنها از طریق تجمیع سفرهای شهری حفظ میکند.
در مقیاس سالانه و با فرض ۳۰۰ روز کاری، این رقم به بیش از ۷۳ میلیون و ۵۰۰ هزار لیتر بنزین میرسد؛ عددی که نشان میدهد شبکه پستی، تنها یک ارائهدهنده خدمات ارتباطی نیست، بلکه یکی از بازیگران مهم در مدیریت انرژی کشور است.
کاهش انتشار دیاکسید کربن؛ دستاوردی که کمتر دیده میشود
صرفهجویی در بنزین تنها بخشی از مزایای شبکه پستی است.
هر لیتر بنزین که در موتور خودرو میسوزد، به طور متوسط حدود ۲٫۳ کیلوگرم دیاکسید کربن وارد جو میکند؛ گازی که یکی از مهمترین عوامل گرمایش زمین و تغییرات اقلیمی است.
بر این اساس، صرفهجویی روزانه ۲۴۵ هزار لیتر بنزین، از انتشار حدود ۵۶۳ هزار کیلوگرم یا بیش از ۵۶۰ تن دیاکسید کربن در هر روز جلوگیری میکند.
در مقیاس یک سال کاری، این میزان به حدود ۱۶۹ هزار تن دیاکسید کربن میرسد؛ رقمی که بهخوبی نشان میدهد شبکه پستی، علاوه بر کاهش مصرف سوخت، نقش مهمی در حفاظت از محیطزیست و کاهش اثرات تغییرات اقلیمی ایفا میکند.
فناوری اطلاعات؛ عامل اصلی این بهرهوری
این دستاورد بدون فناوری اطلاعات امکانپذیر نیست.
سامانههای رهگیری مرسولات، نرمافزارهای مدیریت ناوگان، الگوریتمهای مسیریابی، تحلیل دادههای ترافیکی و برنامهریزی هوشمند مسیرها ، پست بین الملل، باعث میشوند هر پستچی با کمترین پیمایش، بیشترین تعداد مرسوله را توزیع کند.
به بیان دیگر، فناوری اطلاعات تنها کیفیت خدمات پستی را افزایش نداده، بلکه به یکی از مهمترین ابزارهای بهینهسازی مصرف انرژی نیز تبدیل شده است.
هرچه این سامانهها هوشمندتر شوند، مسیرها کوتاهتر، مصرف سوخت کمتر و بهرهوری شبکه پستی بیشتر خواهد شد.
شبکه پستی؛ زیرساختی برای توسعه پایدار
امروزه توسعه پایدار تنها به تولید انرژی پاک وابسته نیست؛ بلکه کاهش مصرف انرژی و حذف سفرهای غیرضروری نیز بخشی از این مسیر است.
شبکه پستی با تجمیع میلیونها مرسوله در قالب مسیرهای بهینه، هر روز از انجام هزاران سفر مستقل جلوگیری میکند. نتیجه این فرآیند، کاهش مصرف بنزین، کاهش ترافیک، کاهش آلودگی هوا، صرفهجویی در زمان شهروندان و افزایش بهرهوری اقتصادی است.
به همین دلیل، شبکه پستی را باید یکی از زیرساختهای هوشمند کشور در حوزه بهینهسازی مصرف انرژی دانست؛ زیرساختی که هر روز، بیهیاهو اما مؤثر، در خدمت اقتصاد، محیطزیست و کیفیت زندگی شهروندان قرار دارد.
جمعبندی
شاید تاکنون کمتر به این موضوع توجه شده باشد، اما هر بستهای که توسط شبکه پستی به مقصد میرسد، تنها یک مرسوله نیست؛ بلکه میتواند به معنای یک سفر کمتر، مصرف سوخت کمتر و انتشار کمتر دیاکسید کربن باشد.
اگر تنها با فعالیت حدود ۷ هزار پستچی بتوان سالانه بیش از ۷۳ میلیون لیتر بنزین و از انتشار حدود ۱۶۹ هزار تن دیاکسید کربن جلوگیری کرد، میتوان با اطمینان گفت که شبکه پستی، فراتر از یک خدمت عمومی، یکی از ابزارهای مؤثر کشور در بهینهسازی مصرف انرژی، مدیریت هوشمند حملونقل و تحقق توسعه پایدار است.
توضیح: ارقام ارائهشده در این مقاله برآوردی هستند و بر پایه فرضهای تحلیلی شامل میانگین ۱۰۰ مرسوله برای هر پستچی در روز، پیمایش متوسط ۶۰ کیلومتر، مصرف سوخت ۸ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر و ۳۰۰ روز کاری در سال محاسبه شدهاند.
گزارشگر : مرجان بزرگیان
